ژانگ و فو در طب سوزنی چیست?

در طب سوزنی دو مفهومِ بسیار مهم وجود دارد که همیشه کنار هم می‌آیند: ژانگ (Zang) و فو (Fu). این‌ها در واقع «اندام‌های درونی» بدن در طب سنتی چین هستند؛ ولی نه فقط به‌معنای عضو فیزیکی—بلکه جنبهٔ انرژی، روحی و عملکردی هم دارند.

🔹 ژانگ (臟 – Zang) چیست؟

«ژانگ» یعنی اندام‌های یین، اندام‌هایی که «ذخیره‌کننده» و «نگه‌دارنده» انرژی هستند.
در تئوری آن‌ها عمیق‌تر، محافظت‌شده‌تر و حیاتی‌ترند.

اندام‌های ژانگ شامل:

قلب (Xin – 心)

کبد (Gan – 肝)

طحال/لوزالمعده (Pi – 脾)

ریه (Fei – 肺)

کلیه‌ها (Shen – 腎)

پریکارد / محافظ قلب (Xin Bao – 心包) → گاهی به آن «هفتمین ژانگ» می‌گویند.

ویژگی‌های ژانگ:

انرژی یین

ذخیرهٔ چی، خون، جوهر (Jing) و روح

تعادل روحی–روانی ریشه در ژانگ‌ها دارد (مثلاً کبد و خشم، قلب و شادی)

🔹 فو (腑 – Fu) چیست؟

«فو» یعنی اندام‌های یانگ، اندام‌هایی که «تبدیل و انتقال» انجام می‌دهند.
چیزها را در خود نگه نمی‌دارند؛ بلکه حرکت، جذب، تخلیه و فرآوری انجام می‌دهند.

اندام‌های فو شامل:

معده (Wei – 胃)

روده کوچک (Xiao Chang – 小腸)

روده بزرگ (Da Chang – 大腸)

کیسه صفرا (Dan – 膽)

مثانه (Pang Guang – 膀胱)

سان جیا / سه محفظه (San Jiao – 三焦) ← اندام انرژی‌محور بدون شکل فیزیکی

ویژگی‌های فو:

انرژی یانگ

پردازش غذا، جذب، حرکت، دفع

استاد یحیایی هم در توضیح انرژی‌های بدن، نقش «حرکت» فوها را کلیدی می‌داند.

—

🔺 ارتباط ژانگ–فو

هر اندام ژانگ یک «جفت» فو دارد.
مثلاً:

کبد ←→ کیسه صفرا

قلب ←→ روده کوچک

طحال ←→ معده

ریه ←→ روده بزرگ

کلیه ←→ مثانه

این جفت‌ها با کانال‌های انرژی (مریدین‌ها) به هم متصل‌اند و در طب سوزنی تعادل‌شان اصلاح می‌شود.

اطلاعات کاملتر در کتاب طب سوزنی جامع چیست؟